Bảo hiểm tài sản là gì? Tìm hiểu 5 loại bảo hiểm tài sản nên mua

Bảo hiểm tài sản là một loại bảo hiểm phi nhân thọ, giúp bảo vệ tài sản và kinh tế của người tham gia bảo hiểm khỏi những sự cố phát sinh. Trong bài viết này hãy cùng OPES tìm hiểu về những lợi ích, đặc điểm, những loại bảo hiểm tài sản phổ biến cũng như những quy định theo pháp luật về việc bồi thường của bảo hiểm tài sản nhé!

1. Bảo hiểm tài sản là gì? Đối tượng của BHTS

Theo quy định tại Điều 7 Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2000, bảo hiểm tài sản là một loại bảo hiểm phi nhân thọ, giúp bảo vệ tài sản của cá nhân, tổ chức hoặc doanh nghiệp khỏi những rủi ro không lường trước được, ví dụ như cháy nổ, mất cắp, hỏa hoạn, thiên tai,...

Khi tham gia bảo hiểm tài sản, bên mua có trách nhiệm đóng phí bảo hiểm đầy đủ và đúng hạn cho bên công ty bảo hiểm. Khi phát sinh rủi ro, tài sản bảo hiểm bị tổn thất trong phạm vi bảo hiểm, công ty bảo hiểm có trách nhiệm bồi thường cho bên mua theo đúng thỏa thuận hợp đồng bảo hiểm.

Bảo hiểm tài sản thường được bồi thường dưới hình thức tiền mặt theo giá trị tài sản. Ngoài ra, thay thế hoặc sửa chữa tài sản cũng là một hình thức được các công ty bảo hiểm và doanh nghiệp áp dụng tương đối phổ biến hiện nay.

Bảo hiểm tài sản giúp bảo vệ tài sản khỏi những rủi ro không lường trước được

2. Lợi ích nhận được khi tham gia bảo hiểm tài sản

Bảo hiểm tài sản mang đến nhiều lợi ích cho người tham gia, doanh nghiệp và công ty bảo hiểm, góp phần củng cố và ổn định an sinh xã hội, với một số lý do như sau:

• An tâm tài chính: Khi có sự cố phát sinh, cá nhân hoặc doanh nghiệp sẽ không phải “gồng gánh” toàn bộ chi phí sửa chữa tài sản. Bảo hiểm sẽ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính đột ngột trong những tình huống khẩn cấp.

• Đáp ứng yêu cầu từ ngân hàng: Nếu bạn cần vay ngân hàng để mua một tài sản nào đó như mua nhà, ngân hàng có thể yêu cầu bảo hiểm cho tài sản đó để đảm bảo tài sản đó được bảo vệ.

• Điều chỉnh mức bảo hiểm: Theo thời gian, giá trị của tài sản có thể thay đổi, bạn có thể điều chỉnh mức bảo hiểm cho phù hợp với nhu cầu của bản thân và thị trường.

• Phạm vi bảo hiểm rộng: Bảo hiểm tài sản thường bao gồm nhiều rủi ro khác nhau, điều này đồng nghĩa với việc tài sản của bạn được bảo vệ trước nhiều loại rủi ro không lường trước được.

• Trách nhiệm dân sự: Bảo hiểm tài sản cũng cung cấp bảo hiểm trách nhiệm dân sự trong nhiều trường hợp, giúp người tham gia chi trả cho những tổn thất mà họ gây ra cho bên thứ ba hoặc tài sản của họ.

• Hỗ trợ pháp lý: Trong một số trường hợp, bảo hiểm tài sản cũng hỗ trợ pháp lý cho người tham gia, nhất là những bảo hiểm có liên quan đến bên thứ ba hoặc các tranh chấp bảo hiểm.

Bảo hiểm sẽ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính đột ngột trong những tình huống khẩn cấp

>>> Xem thêm: Bảo hiểm thương mại là gì? Đặc điểm, Phân loại, Vai trò

3. Đặc điểm của bảo hiểm tài sản

Bảo hiểm tài sản nhìn chung gồm 2 đặc điểm chính: 

• Bên mua bảo hiểm phải chứng minh quyền sở hữu với tài sản được bảo hiểm 

Trong bảo hiểm tài sản, chỉ những người có quyền lợi bảo hiểm hợp pháp mới được tham gia và hưởng quyền lợi. Quyền lợi hợp pháp đó có thể là quyền sở hữu, chiếm hữu hoặc sử dụng hợp pháp đối với tài sản, chẳng hạn như chủ sở hữu, người thuê, người mượn hoặc người được giao quản lý tài sản,... 

Việc chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền lợi liên quan là điều kiện bắt buộc để đảm bảo tính hợp pháp của hợp đồng và quyền bồi thường khi xảy ra sự cố. Những người có quyền bảo hiểm hợp pháp sẽ được tham gia giao kết và hưởng lợi theo đúng thỏa thuận, hợp đồng bảo hiểm.

Việc chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền lợi liên quan là điều kiện bắt buộc

• Thời hạn bảo hiểm và phí bảo hiểm

Hợp đồng bảo hiểm tài sản thường được ký kết theo thời hạn ngắn, phổ biến nhất là 1 năm. Vào các năm tiếp theo, khi cá nhân, doanh nghiệp hoặc tổ chức muốn gia hạn hợp đồng, các công ty bảo hiểm cũng thường tạo điều kiện thuận lợi để hai bên tái tục hợp đồng.

Phí bảo hiểm tài sản được tính theo tỷ lệ phần trăm trên giá trị của tài sản được bảo hiểm, xác suất xảy ra rủi ro và quyền lợi bổ sung đi kèm bảo hiểm. Phí này có thể được đóng một lần trọn gói hoặc định kỳ theo thỏa thuận của hợp đồng bảo hiểm.

4. Các loại bảo hiểm tài sản phổ biến hiện nay

Hiện nay, có 5 loại bảo hiểm tài sản được áp dụng tương đối rộng rãi, do tính gần gũi cũng như đa dạng trong phí bảo hiểm, bao gồm:

4.1. Bảo hiểm tài sản cháy nổ bắt buộc

Bảo hiểm cháy nổ bắt buộc được xem như một yêu cầu thiết thực nhất đối với cá nhân, tổ chức hoặc doanh nghiệp tham gia bảo hiểm và thực hiện theo yêu cầu pháp lý của Chính phủ.

Tài sản được bảo hiểm trong trường hợp này là những tài sản có nguy cơ bị cháy nổ, được quy định tại Điều 23 Nghị định 67/2023/NĐ-CP bao gồm nhà, công trình và các tài sản gắn liền với nhà, công trình; máy móc, thiết bị; các loại hàng hóa, vật tư như nguyên vật liệu, thành phẩm, bán thành phẩm.

Phạm vi bảo hiểm tài sản cháy nổ gồm tổn thất về tài sản được quy định trong thỏa thuận hợp đồng giữa hai bên, khi có phát sinh rủi ro cháy nổ không lường trước được.

Bảo hiểm cháy nổ bắt buộc được xem như một yêu cầu thiết thực nhất

4.2. Bảo hiểm hỏa hoạn và các rủi ro đặc biệt

Bảo hiểm hỏa hoạn và các rủi ro khác thường được bổ sung thêm vào phạm vi bồi thường bảo hiểm cháy nổ. Trong trường hợp này, tài sản được bảo hiểm được mở rộng ra so với bảo hiểm cháy nổ bao gồm vật tư, kho hàng, nguyên vật liệu, trụ sở, nhà cửa xí nghiệp, trung tâm thương mại, văn phòng, khách sạn,…

Phạm vi bảo hiểm có thể bao gồm những rủi ro đặc biệt như tai nạn máy bay, động đất, bão lũ, đình công, thiệt hại do vỡ đường ống dẫn nước hay nước tràn từ bể chứa, cũng như tổn thất đối với ô tô hoặc hàng hóa khi va chạm với động vật hoặc phương tiện cơ giới khác.

4.3. Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển

Bảo hiểm hàng hóa là một cam kết bồi thường do công ty bảo hiểm bồi thường thiệt hại cho người mua bảo hiểm khi hàng hóa đang được vận chuyển gặp phải tổn thất hoặc hư hỏng do những rủi ro đột ngột gây ra (mưa bão, thiên tai, lũ lụt, cháy nổ,…). Tài sản được bảo hiểm hàng hóa vận chuyển hàng hóa được vận chuyển bằng đường bộ, đường thủy, đường hàng không,... 

Theo Điều 36 Luật Thương mại 2005, nghĩa vụ mua bảo hiểm hàng hóa được xác định dựa trên thỏa thuận trong hợp đồng mua bán, thường gồm các trường hợp: 

• Giá hàng đã bao gồm phí bảo hiểm: Người bán có trách nhiệm mua bảo hiểm cho hàng hóa và thanh toán phí bảo hiểm cho công ty bảo hiểm.

• Giá hàng chưa bao gồm phí bảo hiểm: Nghĩa vụ mua bảo hiểm thuộc về người mua hàng.

• Người bán không có nghĩa vụ mua bảo hiểm, nhưng người mua có yêu cầu: Người bán phải cung cấp đầy đủ các thông tin liên quan đến hàng hóa và việc vận chuyển để tạo điều kiện cho người mua tự mua bảo hiểm.

4.4. Bảo hiểm gián đoạn kinh doanh

Bảo hiểm gián đoạn kinh doanh được xem là một giải pháp tối ưu và thiết thực đối với doanh nghiệp trong trường hợp công việc kinh doanh, sản xuất bị đình trệ do thiệt hại về tài sản. Loại bảo hiểm này giúp bảo vệ tài chính doanh nghiệp trước những rủi ro như cháy nổ, thiên tai, hư hỏng máy móc, gián đoạn hoạt động kinh doanh của khách hàng hay đối tác,...

Đối tượng bảo hiểm gián đoạn kinh doanh bao gồm: văn phòng, nhà xưởng, máy móc thiết bị sản xuất, hàng tồn kho và các tài sản khác của doanh nghiệp. Ngoài ra, bảo hiểm còn chi trả cho lợi nhuận bị mất và các chi phí phát sinh bởi hoạt động kinh doanh bị gián đoạn.

4.5. Bảo hiểm nhà tư nhân

Bảo hiểm nhà tư nhân là một loại hình bảo hiểm phi nhân thọ phổ biến, mang lại sự bảo vệ toàn diện trước các tổn thất hoặc thiệt hại đối với ngôi nhà và tài sản bên trong do hỏa hoạn, trộm cắp, thiên tai, sét đánh,...

Ngoài bảo vệ tài sản, loại hình bảo hiểm này thường được mở rộng phạm vi sang những đối tượng liên quan như

• Trách nhiệm đối với bên thứ ba: Bồi thường trong trường hợp bên thứ ba khiếu nại liên quan đến tử vong, thương tật hoặc thiệt hại tài sản của bên thứ ba xảy ra tại hoặc gần địa điểm bảo hiểm.

• Tai nạn cá nhân cho các thành viên gia đình: Bảo hiểm cho thành viên từ 5 đến 65 tuổi thường trú cùng chủ hợp đồng tại địa điểm bảo hiểm, trong trường hợp tử vong hoặc thương tật vĩnh viễn do tai nạn ở bất kỳ nơi nào trong phạm vi lãnh thổ được bảo hiểm.

5. Các loại hợp đồng bảo hiểm tài sản

Hợp đồng bảo hiểm là những thỏa thuận giữa bên mua và bên bán bảo hiểm, quy định cụ thể mức phí bảo hiểm bên mua cần đóng, trách nhiệm bồi thường của bên công ty bảo hiểm, phạm vi bảo hiểm và các vấn đề liên quan. Có 3 loại hợp đồng bảo hiểm tài sản bao gồm: Hợp đồng bảo hiểm tài sản trên giá trị, hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị và hợp đồng bảo hiểm trùng.

5.1. Hợp đồng bảo hiểm tài sản trên giá trị

Điều 47 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 quy định Hợp đồng bảo hiểm tài sản trên giá trị là hợp đồng trong đó số tiền bảo hiểm cao hơn giá thị trường của tài sản được bảo hiểm tại thời điểm giao kết hợp đồng. 

Doanh nghiệp bảo hiểm và bên mua bảo hiểm không được cố ý giao kết hợp đồng bảo hiểm tài sản trên giá trị. Nếu như bên mua bảo hiểm vô ý ký kết hợp đồng bảo hiểm trên giá trị, bên bán bảo hiểm phải hoàn lại phần phí bảo hiểm mà người mua đã đóng vượt quá (so với giá trị thực tế của tài sản). Ngoài ra, khi xảy ra sự cố, bên bán bảo hiểm phải bồi thường thiệt hại cho bên mua với số tiền không vượt quá giá trị thị trường của sản phẩm.

5.2. Hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị

Điều 48 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 quy định về hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị, cụ thể Hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị là hợp đồng trong đó số tiền bảo hiểm thấp hơn giá thị trường của tài sản được bảo hiểm tại thời điểm giao kết hợp đồng. 

Khi sự cố phát sinh, bên bán bảo hiểm chỉ chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho bên mua bảo hiểm theo tỷ lệ tương ứng với số tiền bảo hiểm và giá thị trường của tài sản được bảo hiểm tại thời điểm hai bên ký kết hợp đồng bảo hiểm.

Hợp đồng bảo hiểm là những thỏa thuận giữa bên mua và bên bán bảo hiểm

5.3. Hợp đồng bảo hiểm trùng

Hợp đồng bảo hiểm trùng mô tả trường hợp có từ hai hợp đồng bảo hiểm trở lên để bảo hiểm cho các đặc điểm giống nhau: 

• Cùng phạm vi.

• Cùng đối tượng.

• Cùng thời hạn.

• Cùng sự kiện bảo hiểm.

Khi phát sinh sự cố, số tiền bồi thường từ mỗi hợp đồng sẽ được tính theo tỷ lệ giữa số tiền bảo hiểm ghi trong hợp đồng đó so với tổng số tiền bảo hiểm của tất cả các hợp đồng đã giao kết cho cùng tài sản. Đồng thời, tổng số tiền bồi thường của các hợp đồng bảo hiểm không vượt quá giá trị thiệt hại thực tế của tài sản.

>>> Xem thêm: Bảo hiểm trách nhiệm sản phẩm là gì? 7 Điều bạn cần biết

6. Các quy định cần lưu ý về bảo hiểm tài sản

Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 nêu rõ các quy định cụ thể về bảo hiểm tài sản, bao gồm quy định về an toàn với tài sản được bảo hiểm, quy định thông báo khi sự kiện bảo hiểm xảy ra, quy định về thời gian xử lý bồi thường bảo hiểm tài sản.

6.1. Quy định về an toàn với tài sản được bảo hiểm

Theo Điều 55 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022, người tham gia bảo hiểm phải thực hiện đủ các quy định về an toàn lao động, PCCC, vệ sinh lao động và những quy định liên quan khác để đảm bảo đối tượng được bảo hiểm luôn an toàn. Công ty bảo hiểm có quyền khuyến nghị, yêu cầu và kiểm tra việc thực hiện các biện pháp an toàn cho đối tượng được bảo hiểm.

Trường hợp người được bảo hiểm không thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn cho đối tượng bảo hiểm thì công ty bảo hiểm có quyền ấn định một thời hạn cụ thể để khắc phục. Nếu hết thời hạn này mà các biện pháp bảo đảm an toàn vẫn không được thực hiện thì công ty bảo hiểm có quyền tăng phí bảo hiểm hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng bảo hiểm.

6.2. Quy định thông báo khi sự kiện bảo hiểm xảy ra 

Theo điều 46 của Luật kinh doanh bảo hiểm 2022, khi có sự kiện bảo hiểm, bên mua phải thông báo ngay cho công ty bảo hiểm theo đúng thời hạn trong hợp đồng. Nếu việc thông báo bị chậm trễ hoặc không được thực hiện, công ty bảo hiểm có quyền giảm trừ mức bồi thường tương ứng với thiệt hại phát sinh, trừ trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan.

Tuy nhiên quy định này chỉ áp dụng đối với hợp đồng có thỏa thuận liên quan đến việc thông báo. Trường hợp hợp đồng không có thỏa thuận, công ty bảo hiểm không được tự ý áp dụng quyền giảm trừ tiền bồi thường. 

Bên mua phải thông báo ngay cho công ty bảo hiểm theo đúng thời hạn trong hợp đồng

6.3. Quy định về thời gian xử lý bồi thường bảo hiểm tài sản

Theo Điều 30 quy định về thời hạn nộp hồ sơ yêu cầu bồi thường, trả tiền bảo hiểm, người mua bảo hiểm phải nộp hồ sơ yêu cầu bồi thường trong vòng một năm kể từ ngày xảy ra sự kiện bảo hiểm, trừ trường hợp người mua bảo hiểm không biết hoặc không thể biết sự kiện xảy ra. Thời hạn này cũng được tính từ ngày có yêu cầu bồi thường của bên thứ ba trong trường hợp liên quan.

Doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm giải quyết bồi thường theo đúng thời hạn ghi trong hợp đồng. Nếu không có thỏa thuận cụ thể, thời hạn mặc định là 15 ngày tính từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ từ người được bảo hiểm hoặc người thụ hưởng.

7. Nguyên tắc bồi thường của bảo hiểm tài sản

Điều 51 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 quy định cụ thể về căn cứ bồi thường của doanh nghiệp bảo hiểm đối với các trường hợp cụ thể: 

• Số tiền bồi thường mà doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài phải trả cho người được bảo hiểm được xác định trên cơ sở giá thị trường của tài sản được bảo hiểm tại thời điểm, nơi xảy ra tổn thất và mức độ thiệt hại thực tế, trừ trường hợp có thoả thuận khác trong hợp đồng bảo hiểm. Chi phí để xác định giá thị trường và mức độ thiệt hại do doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài chi trả.

• Số tiền bồi thường mà doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài trả cho người được bảo hiểm không vượt quá số tiền bảo hiểm, trừ trường hợp có thỏa thuận khác trong hợp đồng bảo hiểm.

• Ngoài số tiền bồi thường, doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài còn phải trả cho người được bảo hiểm những chi phí cần thiết, hợp lý theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm để đề phòng, hạn chế tổn thất và những chi phí phát sinh mà bên mua bảo hiểm hoặc người được bảo hiểm phải chịu để thực hiện theo hướng dẫn của doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài.

Việc thực hiện bồi thường phải tuân thủ theo đúng quy định của pháp luật

8. Câu hỏi thường gặp

Cuối cùng, để hiểu chi tiết hơn, hãy cùng OPES điểm qua một số câu hỏi thường gặp liên quan đến bảo hiểm tài sản.

8.1. Phí bảo hiểm tài sản là bao nhiêu?

Phí bảo hiểm tài sản là tỷ lệ phần trăm của số tiền bảo hiểm mà người được bảo hiểm phải chi trả cho người bán bảo hiểm để nhận được các quyền lợi liên quan đến bảo hiểm. Do đó, phí bảo hiểm bao nhiêu sẽ tùy thuộc vào từng công ty bảo hiểm, loại gói bảo hiểm và các quyền lợi mà người được bảo hiểm muốn sở hữu. 

8.2. Các tài sản bắt buộc phải mua bảo hiểm là gì?

Khoản 2 điều 8 Luật Kinh doanh bảo hiểm quy định rõ bảo hiểm tài sản bắt buộc gồm bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc. Đây là loại bảo hiểm nhằm bảo vệ tài sản có nguy cơ cháy nổ như nhà, công trình và các tài sản gắn liền với nhà, công trình; máy móc, thiết bị; các loại hàng hóa, vật tư.

8.3. Phân biệt bảo hiểm tài sản và bảo hiểm thiệt hại

Dưới đây là bảng so sánh giữa bảo hiểm tài sản và bảo hiểm thiệt hại:

Lưu ý: Bảo hiểm tài sản tập trung vào việc bảo vệ giá trị vật chất của tài sản, trong khi bảo hiểm thiệt hại tập trung vào việc bảo vệ trước các trách nhiệm pháp lý và nghĩa vụ tài chính đối với thiệt hại gây ra cho bên thứ ba.

Nếu bạn đang tìm kiếm về những bảo hiểm tài sản chất lượng với tính bảo vệ toàn diện, OPES xin giới thiệu đến bạn một số sản phẩm bảo hiểm sau:

• Bảo hiểm vật chất ô tô O•CAR: Nhằm bảo vệ toàn diện ô tô của bạn, O•CAR cho phép bạn lựa chọn cơ sở sửa chữa chính hãng và chuyên nghiệp với lợi ích lên đến 15% phí bảo hiểm/ tháng.

• Bảo hiểm TNDS xe máy toàn diện O•BIKE PLUS: Với dịch vụ cứu hộ 24/7, O•BIKE PLUS hỗ trợ vá lốp tạm thời, vận chuyển xe máy đến nơi sửa chữa hoặc về nhà bởi xe chuyên dụng. Đồng thời, mức bồi thường thiệt hại tài sản của O•BIKE PLUS lên đến 50 triệu đồng/ vụ.

• Bảo hiểm nhà an gia O•HOUSE: Chỉ từ 17.500 VNĐ/tháng, bạn đã có thể sở hữu chứng chỉ bảo hiểm nhà an gia với quyền lợi bảo hiểm cho căn nhà lên đến 6 tỷ đồng cùng những chi phí hỗ trợ khác khi xảy ra sự cố.

Các bài viết liên quan: 

• Bảo hiểm trách nhiệm công cộng là gì? Có bắt buộc không?

• Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp là gì? 9 Đối tượng phải mua

Bảo hiểm tài sản giống như một người bạn đồng hành, giúp bù đắp tổn thất khi rủi ro xảy ra và cũng là giải pháp an toàn để bảo vệ tài sản và duy trì sự ổn định trong đời sống cũng như hoạt động kinh doanh. OPES hy vọng qua bài viết trên, bạn đã có cái nhìn khái quát và rõ ràng hơn, giúp bạn đưa ra những quyết định hợp lý khi lựa chọn bảo hiểm tài sản cho bản thân và gia đình. Để tìm hiểu thông tin về các sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ, bạn có thể liên hệ hotline 1800 55 88 55.