Bảo hiểm trách nhiệm dân sự là gì? Có bắt buộc không?

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự là gì? Bảo hiểm trách nhiệm dân sự (TNDS) là hình thức bảo vệ tài chính, chuyển gánh nặng bồi thường từ người có lỗi sang công ty bảo hiểm nếu gây thiệt hại cho bên thứ ba. Theo Nghị định 03/2021/NĐ-CP, bảo hiểm TNDS được pháp luật bắt buộc sử dụng cho chủ xe cơ giới. Để tìm hiểu chi tiết hơn về loại bảo hiểm này, hãy cùng OPES khám phá chi tiết theo nội dung sau đây.

1. Bảo hiểm trách nhiệm dân sự là gì? Đặc điểm

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự là gì? Bảo hiểm trách nhiệm dân sự (TNDS) yêu cầu các chủ phương tiện giao thông cơ giới phải đảm bảo khả năng tài chính để bồi thường thiệt hại cho bên thứ ba trong trường hợp xảy ra tai nạn. Mục tiêu của loại bảo hiểm này là bảo vệ quyền lợi của nạn nhân, giảm thiểu gánh nặng tài chính cho người gây tai nạn và giúp chủ phương tiện an tâm hơn khi tham gia giao thông.

Đặc điểm của bảo hiểm TNDS bao gồm:

• Bảo hiểm bảo vệ trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho bên thứ ba nên không xác định trước giá trị rõ ràng.

• Bao gồm dạng bắt buộc theo quy định (như bảo hiểm TNDS xe cơ giới) và bảo hiểm tự nguyện như bảo hiểm chủ lao động, chủ vật nuôi,... tùy vào nhu cầu và pháp lý.

• Căn cứ bồi thường dựa trên nhiều yếu tố, như hành vi gây thiệt hại, thiệt hại thực tế, lỗi của người gây thiệt hại,...

• Công ty bảo hiểm chỉ chi trả khi có bên thứ ba và thiệt hại có yêu cầu rõ ràng.

• Bảo hiểm chỉ bảo vệ trách nhiệm dân sự liên quan thiệt hại ngoài hợp đồng, không áp dụng với hình sự hoặc hành chính.

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự mang lại nhiều quyền lợi cho người mua

2. Bảo hiểm trách nhiệm dân sự có bắt buộc không?

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, chỉ có bảo hiểm TNDS đối với chủ xe cơ giới là bắt buộc. Trong đó, Nghị định số 03/2021/NĐ-CP và Thông tư 04/2021/TT-BTC đã đặt nền tảng pháp lý căn bản cho việc quy định này. Đến Nghị định số 67/2023/NĐ-CP, tất cả xe cơ giới lưu thông trên đường bộ phải bắt buộc tham gia bảo hiểm TNDS, bao gồm:

• Xe cơ giới đường bộ: Gồm xe máy kéo, rơ moóc, sơ mi rơ moóc, ô tô. Xe mô tô hai bánh, ba bánh, xe gắn máy (gồm cả xe máy điện) cùng các loại xe có kết cấu tương tự theo quy định của Luật Giao thông đường bộ.

• Xe máy chuyên dùng: Gồm xe máy thi công, xe nông nghiệp, lâm nghiệp và các loại xe đặc chủng khác dùng cho mục đích an ninh, quốc phòng theo quy định của Luật Giao thông đường bộ.

Đối với bảo hiểm TNDS xe cơ giới bắt buộc, mục đích không chỉ để bảo vệ quyền lợi của bên thứ ba khi xảy ra tai nạn mà còn giúp chủ xe chia sẻ gánh nặng tài chính nếu có thiệt hại. Các loại bảo hiểm khác như TNDS hàng hóa, nghề nghiệp, sản phẩm hoặc TNDS tự nguyện mở rộng cho xe cơ giới mang tính phòng ngừa rủi ro cao, đặc biệt cho doanh nghiệp và cá nhân.

>>> Xem thêm: 5 Cách kiểm tra hợp đồng bảo hiểm nhân thọ đơn giản, chính xác

3. Lợi ích khi tham gia bảo hiểm trách nhiệm dân sự

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự (TNDS) mang lại không ít lợi ích tuyệt vời cho người tham gia, bao gồm bảo vệ tài sản, cá nhân, tuân thủ quy định pháp luật và dễ dàng mua. Cụ thể:

Bảo vệ tài chính và tài sản khi xảy ra tai nạn, sự cố đáp ứng yêu cầu hợp đồng bảo hiểm

Khi không may gây tai nạn, chi phí bồi thường cho bên thứ ba rất lớn. Trong khi đó, bảo hiểm TNDS có thể giảm thiểu gánh nặng tài chính, đảm bảo người tham gia không rơi vào tình trạng khủng hoảng kinh tế.

Đảm bảo quyền lợi cá nhân và cộng đồng

Bảo hiểm TNDS còn là một cơ chế bảo vệ quyền lợi cho người bị thiệt hại (cả bên thứ ba và chủ bảo hiểm). Nhờ đó, sự công bằng trong xã hội, tính an toàn khi tham gia các hoạt động như giao thông, kinh doanh,... được đảm bảo.

Tuân thủ pháp luật và tránh bị xử phạt

Đối với xe cơ giới, bảo hiểm TNDS là bắt buộc theo quy định của pháp luật. Việc tham gia không chỉ giúp bạn yên tâm lưu thông trên đường mà còn tránh bị phạt hành chính.

Dễ mua với chi phí thấp

Mức phí của bảo hiểm TNDS tương đối thấp, phù hợp với khả năng chi trả của hầu hết người dân. Hơn nữa, bạn có thể dễ dàng mua bảo hiểm tại đại lý, ứng dụng trực tuyến với thủ tục nhanh gọn, đơn giản và tiết kiệm thời gian.

Việc mua gói bảo hiểm TNDS khá đơn giản, nhanh chóng

4. Đối tượng của bảo hiểm trách nhiệm dân sự

Đối tượng bảo hiểm của bảo hiểm TNDS nói chung là “trách nhiệm dân sự”, những hậu quả và pháp lý mà luật dân sự quy định đối với tổ chức và cá nhân. Những đối tượng này có nghĩa vụ dân sự nhưng không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ dân sự đó, vì thế phải chịu trách nhiệm đối với bên có quyền lợi (tổ chức, cá nhân khác).

Nghĩa vụ dân sự là một hoặc nhiều chủ thể (bên có nghĩa vụ) phải chuyển giao vật, quyền, trả tiền hoặc giấy tờ có giá trị, thực hiện công việc khác hoặc không thực hiện công việc nhất định vì lợi ích của một hoặc nhiều chủ thể khác (bên có quyền). Người không thực hiện hoặc không thực hiện đúng nghĩa vụ dân sự phải chịu trách nhiệm dân sự khi có lỗi (cố ý hoặc vô ý), trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật thay đổi.

5. Các loại bảo hiểm trách nhiệm dân sự phổ biến

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự (TNDS) không chỉ giới hạn ở xe cơ giới mà còn có nhiều loại khác theo từng lĩnh vực và nhu cầu bảo vệ. Dưới đây là 7 loại bảo hiểm TNDS phổ biến, đang được nhiều người lựa chọn.

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới

Bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới là loại bảo hiểm bắt buộc theo pháp luật đối với tất cả chủ xe cơ giới khi tham gia giao thông. Phạm vi bảo hiểm gồm thiệt hại về người và tài sản cho bên thứ ba nếu xảy ra tai nạn, thiệt hại do xe cơ giới gây ra. Người tham gia được công ty bảo hiểm hỗ trợ chi trả các khoản bồi thường như chi phí y tế, mai táng và các khoản phí khác để khắc phục hậu quả tai nạn.

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe đối với hàng hóa vận chuyển

Bảo hiểm TNDS của chủ xe đối với hàng hóa vận chuyển áp dụng cho các đơn vị, doanh nghiệp hoặc cá nhân có phương tiện vận chuyển hàng hóa. Phạm vi bảo hiểm gồm các thiệt hại, mất mát hàng hóa trong quá trình vận chuyển do lỗi chủ xe. Quyền lợi của người tham gia là được bồi thường chi phí cần thiết nhằm ngăn ngừa, giảm nhẹ tổn thất. Ngoài ra, công ty bảo hiểm cũng hỗ trợ chi phí bảo quản, xếp dỡ, lưu kho, lưu bãi hàng hóa phát sinh từ hậu quả tai nạn.

Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp

Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp dành riêng cho người hành nghề dễ gặp rủi ro, điển hình như bác sĩ, luật sư, kiểm toán,... Phạm vi bảo hiểm gồm thiệt hại do sai sót, thiếu sót trong quá trình hành nghề làm ảnh hưởng đến khách hàng hoặc bên thứ ba. Quyền lợi của bảo hiểm này là chi trả chi phí pháp lý, bồi thường thiệt hại cho người hành nghề.

Bảo hiểm trách nhiệm sản phẩm

Bảo hiểm trách nhiệm sản phẩm là loại bảo hiểm dành cho nhà sản xuất, phân phối và cung ứng sản phẩm. Phạm vi bảo hiểm là thiệt hại do sản phẩm lỗi, không an toàn làm ảnh hưởng đến người tiêu dùng. Người tham gia được bảo vệ thông qua việc bồi thường chi phí pháp lý và các khoản bồi thường thiệt hại liên quan sản phẩm.

Bảo hiểm trách nhiệm công cộng

Bảo hiểm trách nhiệm công cộng dành cho các tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trong môi trường dễ gây ảnh hưởng đến cộng đồng. Phạm vi bảo hiểm bao gồm thiệt hại do hoạt động kinh doanh gây ra cho công chúng hoặc bên thứ ba. Người tham gia sẽ được chi trả chi phí pháp lý và bồi thường cho thiệt hại (nếu có) từ hoạt động kinh doanh.

Bảo hiểm trách nhiệm của chủ sử dụng lao động

Bảo hiểm trách nhiệm của chủ sử dụng lao động thường dành cho doanh nghiệp, đặc biệt là những ngành có môi trường làm việc tiềm ẩn nguy cơ cao. Phạm vi bảo hiểm gồm các thiệt lại từ điều kiện lao động, môi trường làm việc ảnh hưởng sức khỏe thể chất, tinh thần của nhân viên. Quyền lợi bảo hiểm là bồi thường chi phí quản lý, thiệt hại cho người lao động mà chủ sử dụng phải chịu trách nhiệm.

Bảo hiểm trách nhiệm của chủ vật nuôi

Bảo hiểm trách nhiệm chủ vật nuôi ít phổ biến nhưng lại rất thiết thực với những người nuôi thú cưng hoặc vật nuôi có tính chất nguy hiểm. Phạm vi của bảo hiểm này là các thiệt hại do hành vi vật nuôi gây ra cho người khác hoặc tài sản của họ. Người tham gia sẽ được hỗ trợ chi phí pháp lý và các khoản bồi thường liên quan khi vật nuôi làm ảnh hưởng đến bên thứ ba.

Thị trường hiện nay có rất nhiều loại bảo hiểm TNDS

>>> Xem thêm: Mẫu hợp đồng bảo hiểm xe cơ giới 2025 | Những điều cần lưu ý

6. Cách làm bảo hiểm trách nhiệm dân sự

Để làm bảo hiểm TNDS, người tham gia cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ và làm theo các bước theo hướng dẫn sau đây:

6.1. Chuẩn bị giấy tờ

Giấy tờ để mua bảo hiểm TNDS thường không quá nhiều, bạn chỉ cần chú ý một số loại giấy tờ sau:

• Hồ sơ đăng ký bảo hiểm: Trong hồ sơ thường yêu cầu thông tin cá nhân hoặc tổ chức, doanh nghiệp, thông tin về chính sách bảo hiểm, khoản bảo hiểm mong muốn, thời gian,...

• Giấy tờ xác nhận: Đây là mẫu giấy xác nhận của cá nhân, tổ chức hoặc doanh nghiệp dùng để chứng minh người tham gia đã tham gia bảo hiểm TNDS và được bảo vệ.

• CCCD/CMND (hoặc giấy tờ tương đương): Để xác thực thông tin cá nhân, người tham gia bảo hiểm chuẩn bị bản sao CCCD/CMND (hoặc hộ chiếu, giấy phép lái xe, thẻ sinh viên,...).

• Giấy tờ chứng minh tài sản: Nếu bảo hiểm dành cho tài sản, người tham gia phải chuẩn bị giấy tờ liên quan như giấy tờ xe cộ, giấy đăng ký nhà đất, sổ đỏ/hồng,...

• Hợp đồng kinh doanh: Nếu là chủ doanh nghiệp, tổ chức, người tham gia cần chuẩn bị hợp đồng kinh doanh để chứng minh doanh nghiệp, tổ chức có hoạt động.

Nhìn chung, mỗi công ty bảo hiểm sẽ yêu cầu giấy tờ khác nhau cho các gói bảo hiểm TNDS. Dù vậy, hầu hết người tham gia bảo hiểm TNDS đều phải chuẩn bị ít nhất hai trong các loại giấy tờ trên.

6.2. Các bước thực hiện

Sau khi đã chuẩn bị giấy tờ theo yêu cầu từ công ty bảo hiểm, người tham gia cần làm theo các bước sau để hoàn thiện quá trình mua bảo hiểm:

• Bước 1 - Liên hệ trực tiếp với công ty bảo hiểm: Người mua bảo hiểm cần liên hệ với đại diện của công ty để được tư vấn về các chính sách, điều kiện tham gia bảo hiểm.

• Bước 2 - Điều đơn đăng ký bảo hiểm: Sau khi đã nắm rõ thông tin về gói bảo hiểm, hãy điền đầy đủ thông tin vào mẫu đơn đăng ký.

• Bước 3 - Nộp giấy tờ: Kiểm tra lại giấy tờ có đáp ứng quy định của công ty bảo hiểm hay không. Sau đó, nộp lại giấy tờ cho công ty bảo hiểm.

• Bước 4 - Ký hợp đồng: Ký kết hợp đồng cùng công ty bảo hiểm, người tham gia và phía công ty mỗi bên giữ một bản.

Quy trình mua bảo hiểm TNDS đơn giản

7. Mua bảo hiểm trách nhiệm dân sự online thật đơn giản với OPES

Thương hiệu bảo hiểm số OPES được thành lập năm 2018 được xây dựng từ nền tảng công nghệ và chuyển đổi số. Qua gần 10 năm hoạt động, OPES trở thành thành viên trong hệ sinh thái tài chính VPBank, phục vụ hơn 20 triệu khách hàng trực tuyến thông qua hơn 410 triệu hợp đồng bảo hiểm số (cho đến cuối năm 2024).

Khi mua bảo hiểm số từ OPES, bao gồm các gói bảo hiểm trách nhiệm dân sự, khách hàng có thể đảm bảo về:

• Tiết kiệm thời gian: Khách hàng có nhu cầu tìm hiểu hoặc mua bảo hiểm OPES chỉ cần tải ứng dụng về điện thoại và thực hiện một vài thao tác cơ bản.

• Chứng nhận bảo hiểm điện tử, không lo mất mát: Sau khi hoàn tất, chứng nhận bảo hiểm sẽ được cấp dưới dạng điện tử có chữ ký số hợp pháp và mã kiểm tra được đăng ký với Bộ Khoa học và Công nghệ.

• Dịch vụ chăm sóc chu đáo, nhắc nhở chuyên nghiệp: OPES cung cấp tiện ích nhắc nhở khi gần hết hiệu lực hợp đồng. Nhờ đó, bạn có thể an tâm sử dụng dịch vụ mà không sợ hết hạn bảo hiểm.

• Bồi thường nhanh chóng, không yêu cầu nhiều giấy tờ phức tạp: Quá trình bồi thường diễn ra nhanh chóng tùy vào tình trạng thiệt hại.

Các bài viết liên quan:

• Điều kiện và thủ tục chuyển giao hợp đồng bảo hiểm mới nhất

• Bảo hiểm bắt buộc là gì? Các loại bảo hiểm bắt buộc hiện nay

Trên đây là toàn bộ thông tin giải đáp cho câu hỏi bảo hiểm trách nhiệm dân sự là gì và các loại bảo hiểm TNDS đang phổ biến. Từ bảo hiểm xe cơ giới bắt buộc đến các loại tự nguyện như nghề nghiệp, hàng hóa hay sản phẩm, mỗi lựa chọn đều mang lại sự an tâm khi rủi ro bất ngờ xảy đến. Với giải pháp mua bảo hiểm online nhanh chóng, minh bạch và tiện lợi từ OPES, bạn hoàn toàn có thể chủ động bảo vệ bản thân và gia đình ngay hôm nay. Để được tư vấn chi tiết, bạn có thể liên hệ hotline 1800558855.